Vrederechter van 1987 tot 2011, zette ik me vanaf de eerste wetgeving van 1991, dus ruim 20 jaar lang in voor onze kwetsbare medeburgers.

De neerslag daarvan vond u in mijn eerste boek ‘Kwetsbaren in het recht’, in 2012 uitgegeven door UGA (thans INNI Publishers)

In 2014 verscheen mijn cahier (94 blz, €20 bij UGA, thans INNI publishers) over de nieuwe wet op de bewindvoering. In hetzelfde jaar verscheen mijn juridisch handboek (411 blz, €60). In 2015 verscheen het cahier ook  in het Frans.

Om zowel niet-juristen als juristen te helpen zich in te leven in dit volkomen nieuwe kader werd in het cahier geopteerd voor een ongewone structuur: niet die van een handboek dat de hoofdstukken van de wet volgt, maar een menu.
Dat stemt immers overeen met de filosofie van de wet: rechtsbescherming à la carte. In de nieuwe bewindvoering kan gekozen worden tussen de ‘light’ versie van het voorgerecht en de ‘full option’ met het hoofdgerecht. Het cahier toont hoe u op voorhand kan ‘reserveren’ en het menu zelf bepalen. U wordt ook gewaarschuwd voor de rekening en de koppijn achteraf...

Dat alles vindt u juridisch verder uitgewerkt in het handboek.

Naar aanleding van de nieuwe wetgeving van 2023 en 2024, verscheen  verscheen in 2025 bij Wolters Kluwer m’n nieuwste juridisch handboek (vooral voor professionelen): 289 blz, 700 voetnoten, €148,97): ‘Voorzorgvolmacht en bewindvoering. Van principes naar praktijk’ (Reeks Notariële Praktijkstudies Wolters Kluwer - link naar de inhoudstafel en inleiding van het boek hier).

WAT BEDOELDE DE NIEUWE WET VAN 17 MAART 2013 VOOR DE NIEUWE BEWINDVOERING  ?

Het was hoog tijd voor meer aangepaste juridische zorg voor bv. demente patiënten en al wie omwille van een gezondheidsprobleem de eigen belangen zelf niet meer voldoende kon beredderen

Sinds 1991 bestonden daarvoor vier verschillende wettelijke regelingen naast elkaar, met alle complicaties van dien.

De wet van 2013 introduceerde een eenheidsstatuut dat daarenboven ook strookt met de menselijke waardigheid. Niet alleen de financiële belangen van de beschermde persoon moeten gerespecteerd worden, maar ook zijn ‘persoon’ zelf, met alles wat daarbij hoort aan beslissingen over verblijf en patiëntenrechten. Daarbij moet uitgegaan worden van de bekwaamheid van de persoon met een handicap, en diens integratie in de samenleving. Bijgevolg moet iedere ‘bescherming’ beperkt worden tot wat subsidiair noodzakelijk is, en proportioneel toegepast in de mate als nodig.

Dat is een mensenrechtelijke verplichting, ook ingevolge internationale verdragen.

De wet heb ik dan met een knipoog ook altijd ‘de grote sprong voorwaarts’ genoemd, want zij vergt meer dan ooit vooral van de juridische actoren een mentaliteitswijziging.

Daarover schrijft professor Tim Wuyts, destijds ‘penhouder’ van de nieuwe wet en thans ook adviseur van minister van Justitie Koen Geens: “De wetgever “had in het bijzonder tot doel de drempel voor de familiale bewindvoerders te verlagen, de aanstelling van een vertrouwenspersoon te stimuleren, de bescherming van de persoon slechts in uitzonderlijke omstandigheden mogelijk te maken en de bijstand als gemeenrechtelijk regime op te leggen. Ook op dit punt rijst er kritiek. De noodzakelijke mentaliteitswijziging bij de diverse actoren betrokken bij het bewind zou in heel gevallen nog achterwege blijven. De nieuwe wet zou in sommige gevallen zelfs een achteruitgang in de praktijk betekenen. Dergelijke praktijken zijn uiteraard verwerpelijk en moeten worden bestreden met de gangbare rechtsmiddelen” (Tim Wuyts, ‘Een jaar toepassing van het eengemaakte beschermingsstatuut. Een tussentijdse evaluatie en aanbevelingen tot bijsturing waar nodig.’, Rechtskroniek voor de Vrede- en Politierechters 2015, Die Keure, Brugge, 222, 31 nr 53).

DE WETSWIJZIGINGEN VAN 2018, 2023, 2024, en 2025.

De juridische bescherming van kwetsbare personen onderging in 2013 dus een ware paradigmashift. Buitengerechtelijke bescherming zou via de voorzorgvolmacht voorrang krijgen op bewind via de vrederechter. 

Dat respect voor de voorgezette wilsautonomie werd in 2018 verder uitgebouwd: Advance Care Planning als persoonlijk zorgplan naast financieel beheer en vermogensplanning.

In 2023 greep de wetgever nog twee keer in (met de wetten van 28 03 2023 en 08 11 2023), weliswaar zonder het Evaluatierapport 2014-2024 af te wachten.

Op 14 06 2024 werd het uitvoerend Koninklijk Besluit van 18 05 2024 gepubliceerd, dat de regels inzake vergoedingen en kosten van de bewindvoerder (zowel familiaal als preofessioneel) ingrijpend wijzigde.

Voegen we er nu nog aan toe dat de wet van 18 juli 2025 (BS 06 08 2025) de inwerkingtreding van de wet van 808 11 2023 gedeeltelijk uitstelde.

De volledige materie heb ik behandeld in m’n nieuwe boek, evenals (verkort) in aflevering 1/2025 van het Notariëel & Fiscaal Maandblad (Wolters Kluwer) p. 4 - 14.

Wat mag u in dit nieuwe boek  verwachten?

Duiding van de mensenrechtelijke fundamenten, in functie van weerbare rechtspraktijk.

Een kritische blik op de wetswijzigingen van 2023-2024: van ongepubliceerde adviezen tot ongewenste gevolgen.

Screening van het Evaluatierapport, ook aan de hand van eigen survey.

Gedetailleerde analyse van de nieuwe regels inzake kosten en vergoedingen van de bewindvoerder.

Concrete praktijktips, zowel bij voorbereiding als uitvoering en betwisting van een voorzorgvolmacht.

Diepgaande cases studies bewindvoering.

Nieuwe voorstellen de lege ferenda.

TERUG NAAR HET HOOFDMENU BEWINDVOERING : klik hier.